από Θωμάς Σταματάκης
Υπάρχει κάτι σχεδόν ειρωνικό στο γεγονός ότι ο Arthur Brown έρχεται στην Αθήνα το 2026. Ένας καλλιτέχνης που πριν από σχεδόν έξι δεκαετίες έμοιαζε να έρχεται από το μέλλον, επιστρέφει σήμερα για να μας θυμίσει πόσο μακριά από το μέλλον βρισκόμαστε ακόμη.
Την Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου, στο Gazarte Ground Stage, οι The Crazy World of Arthur Brown θα παρουσιάσουν στην Αθήνα έναν από τους πιο ιδιόμορφους και υποτιμημένους πρωτοπόρους της rock ιστορίας. Και αν για τους περισσότερους το όνομα Brown συνοψίζεται σε μία λέξη — Fire — η πραγματική του ιστορία είναι πολύ πιο ενδιαφέρουσα.
Το 1968, όταν το rock βρισκόταν σε μια από τις πιο δημιουργικές και απρόβλεπτες περιόδους της ιστορίας του, ο Brown δεν έμοιαζε με κανέναν. Δεν ήταν απλώς ένας ακόμη ψυχεδελικός τραγουδιστής. Ήταν κάτι μεταξύ rock star, θεατρικού performer, σαμάνου και εφιάλτη.
Και μετά ερχόταν η φωνή.
Εκείνη η απίστευτη, διαπεραστική φωνή στο “Fire”, που δεν τραγουδούσε απλώς τους στίχους αλλά τους εκτόξευε προς τον ακροατή. Το τραγούδι είχε όλα όσα θα χαρακτήριζαν μεγάλο μέρος του rock που θα ακολουθούσε: ψυχεδέλεια, σκοτεινή ατμόσφαιρα, θεατρικότητα, επιθετικότητα και μια αίσθηση ότι πίσω από τη μουσική κρυβόταν κάτι επικίνδυνο.
Το σημαντικότερο, όμως, ήταν ότι ο Brown κατάλαβε κάτι πριν από πολλούς άλλους: η rock συναυλία δεν είναι απαραίτητα συναυλία. Μπορεί να είναι παράσταση.
Το φλεγόμενο κράνος του δεν ήταν απλώς ένα εντυπωσιακό gimmick. Ήταν δήλωση αισθητικής. Ο Brown έβγαζε στη σκηνή έναν χαρακτήρα που έμοιαζε να ανήκει περισσότερο σε ένα σκοτεινό τελετουργικό παρά σε ένα club του Λονδίνου. Πολύ πριν από τον Alice Cooper, τον King Diamond ή την αισθητική του heavy metal, ο Brown είχε καταλάβει ότι ο μουσικός μπορούσε να τρομάξει, να προκαλέσει και να γοητεύσει ταυτόχρονα.
Κοιτάζοντας σήμερα την ιστορία του rock, είναι εύκολο να υποτιμήσουμε πόσο ριζοσπαστική ήταν αυτή η ιδέα. Έχουμε συνηθίσει πλέον σε τεράστιες παραγωγές, περίτεχνα σκηνικά, μάσκες, θεατρικά κοστούμια, προβολές και καλλιτέχνες που μετατρέπουν τη συναυλία σε multimedia spectacle. Ο Brown όμως ανήκει σε μια εποχή όπου αυτά δεν ήταν αυτονόητα. Ήταν πρόκληση.
Και γι' αυτό η επιρροή του ξεπερνά κατά πολύ τις πωλήσεις των δίσκων του. Το DNA του βρίσκεται σε μεγάλο μέρος του theatrical και shock rock που ακολούθησε. Από τον Alice Cooper και τους Kiss μέχρι τον King Diamond και τον Bruce Dickinson, η ιδέα ότι ο frontman μπορεί να δημιουργεί έναν ολόκληρο μυθολογικό κόσμο πάνω στη σκηνή χρωστά κάτι και στον Arthur Brown.
Υπάρχει βέβαια και ένα αναπόφευκτο ερώτημα. Τι μπορεί να περιμένει κανείς από έναν καλλιτέχνη 84 ετών;
Ίσως η λάθος ερώτηση να είναι αν ο Brown μπορεί να αναπαραγάγει το 1968.
Δεν μπορεί — και δεν χρειάζεται.
Μια τέτοια συναυλία έχει ενδιαφέρον ακριβώς επειδή η απόσταση ανάμεσα στο τότε και το τώρα είναι τεράστια. Αυτό που αξίζει να δούμε δεν είναι μια προσπάθεια αναπαράστασης της νιότης του, αλλά έναν άνθρωπο που κουβαλά πάνω στη σκηνή μια ολόκληρη ιστορία του rock. Τη στιγμή που θα ακουστεί το “Fire”, δεν θα ακούμε απλώς ένα παλιό τραγούδι. Θα ακούμε ένα κομμάτι από την εποχή κατά την οποία το rock πίστευε ακόμη ότι μπορούσε να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού.
Και ίσως εκεί βρίσκεται η μεγαλύτερη αξία της βραδιάς.
Σε μια εποχή όπου η rock μουσική έχει πλέον πίσω της περισσότερη ιστορία απ' όση είχε μπροστά της όταν ο Brown ξεκινούσε, είναι συναρπαστικό να βλέπεις έναν από τους πραγματικούς πρωτοπόρους της να ανεβαίνει ακόμη στη σκηνή.
Ο Arthur Brown δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι είναι νέος. Δεν χρειάζεται καν να αποδείξει ότι είναι ο ίδιος άνθρωπος που φορούσε το φλεγόμενο κράνος το 1968.
Αρκεί να ανάψει ξανά τη φωτιά.
Και τότε, για λίγα λεπτά, η απόσταση των 58 χρόνων μπορεί να εξαφανιστεί.
Fire.
Και το rock, έστω για μία ακόμη φορά, μπορεί να θυμηθεί πώς ήταν όταν ήταν πραγματικά επικίνδυνο.
Gazarte Ground Stage, 21 Μαρτίου 2027. Εισιτήρια €25 στην προπώληση και €30 στο ταμείο.
