by Maria Sarantou
Φωτογραφίες: Πόπη Κατσιδονιώτη
Οι Godspeed You! Black Emperor πρόσφεραν μια υπερβατική μουσική εμπειρία σε όσους είχαν την ευκαιρία να βρεθούν στον χώρο του αρχαίου Ωδείου. Ήταν μια βραδιά που ξεχώρισε για την ιδιαίτερα απόκοσμα όμορφη μουσική της και για τον τρόπο που αυτή παρουσιάστηκε.
Αδιαμφισβήτητα, η μουσική πρωταγωνίστησε εκείνη την βραδιά, μεταφορικά, αλλά και κυριολεκτικά, όπως ανακαλύψαμε. Δεν παρακολουθήσαμε μια συναυλία, αλλά μια μουσική παράσταση, που ξεκίνησε στις 21:20, μέχρι να τακτοποιηθούν οι θεατές στις θέσεις τους.
Η σκηνή ήταν γεμάτη με τα μουσικά όργανα, τα φώτα χαμηλώσαν και στην σιωπή της νύχτας, ένα υπόκωφο βουητό ακούστηκε, που έμοιαζε με τα πρώτα δευτερόλεπτα του «Dead Flag Blues» από τον δίσκο F# A# ∞. Μόνο που εδώ διήρκησε λίγο παραπάνω, δύο, μπορεί και τρία λεπτά. Όλοι αναμέναμε να ξεκινήσει η βραδιά, όμως είχε ήδη ξεκινήσει και ήταν κάτι που το ξέραμε κατά βάθος, γιατί είμασταν προσηλωμένοι εκεί, στην σκηνή, όπου μια απροσδιόριστη στιγμή, ακαθόριστες σκιές άρχισαν να μπαίνουν ανά διαστήματα και ξεκίναγαν να παίζουν. Πρώτα άρχισε το βιολί, μετά το κοντραμπάσο και σιγά σιγά και τα υπόλοιπα μουσικά όργανα πήραν μέρος σε αυτό τον αρχέγονο μουσικό χορό φαντασμάτων.
Τα φαντάσματα προβάλλονταν στο κινηματογραφικό πανί πίσω τους, εικόνες που δραπέτευαν τρελαμένες από το κάψιμο ενός φιλμ 8 mm. Η λέξη Hope («Hope Drone» το κομμάτι), ήταν η πρώτη (αλλά και η τελευταία λέξη) - εικόνα που σχηματίστηκε, πριν πάρει την θέση του ένας συμβολικός εκτροχιασμός τρένου.
Όλα τα μουσικά κομμάτια συνοδεύονταν με εικόνες: δεν εξηγούσαν, ούτε αλληλοσυμπληρώνονταν. Το κάθε μέσο επιδρούσε στις αισθήσεις μας κι εμείς ως άδεια αγγεία γεμίζαμε με την μαγεία τις βραδιάς. Στα μάτια μας τρεμόπαιζαν εικόνες -κυρίως ασπρόμαυρες με καμένα τα λευκά και ασταθή τα μαύρα, αλλά και έγχρωμες, όσο χρώμα μπορούν να ενσταλάξουν θαμπές και σκοτεινιασμένες σκιές τοπίων.
Εικόνες με ακαθόριστα σχήματα, σαν παιχνιδίσματα φωτός, σαν φευγαλέα αντανάκλαση, υποδέχτηκαν το επόμενο κομμάτι τους, το «Job's Lament» από τον τελευταίο τους δίσκο που είχε την τιμητική του, μιας και ακούστηκαν άλλα δύο κομμάτια από αυτόν. Ξεκίνησε αργά και διστακτικά με τον ρυθμό να ανεβαίνει αργά και όταν ξεκίνησαν τα τύμπανα να ηχούν, εικόνες με αεροπλάνα που στροβιλίζονταν στον αέρα εναλλάσσονταν με σμήνη πουλιών.
Την θέση τους διαδέχτηκε μια σειρά εικόνων από φύση -στιγμές από θάλασσα και σύννεφα και στο μακρόσυρτο ήχου του βιολιού στο «First of the Last Glaciers», μια φευγαλέα εικόνα ενός νεκροταφείου πέρασε.
Το ταξίδι συνεχίστηκε και το τέταρτο κομμάτι «Bosses Hang» είχε στην κορύφωση του τον πιο δυνατό ρυθμό από όλα, σαν όλα τα κομμάτια που παίχτηκαν να ήταν μέρος ενός ενιαίου μουσικού συνόλου.
Η συνέχεια μας βρήκε αφημένους εκεί, να παρακολουθούμε. Ένας Άσπρος Τάρανδος, όπως θα φαινόταν από ένα αρνητικό, κοιτούσε έκπληκτα την οθόνη, φωτιές και εκρήξεις, μια αδιάκοπη ταχύτητα με εικόνες ακαθόριστων σχημάτων που ακόνιζαν τις αισθήσεις, μια περαστική αράχνη και ο ήχος να διαχέεται παράλληλα: ένα βουητό σαν βελόνα που έχει κολλήσει να μας διαπερνά, να μας δονεί η τρέλα της ηλεκτρικής κιθάρας και στο τέλος μια γλύκα από το βιολί να αργοκυλάει στο αίμα.
Τα τελευταία δύο μουσικά κομμάτια που έπαιξαν αποτελούσαν το σύνολο του EP Slow Riot for New Zero Kanada που είχαν κυκλοφορήσει το 1999, που ήταν μία από τις πρώτες τους δουλειές. Στο τελευταίο που ακούσαμε, το «BBF3» («Blaise Bailey Finnegan III»), ακούγεται μια συνέντευξη του Blaze Bayley, που υπήρξε τραγουδιστής στους Iron Maiden, και στην μεγαλύτερη διάρκεια του κομματιού δέσποζε (στην αριστερή μεριά της οθόνης) σαν κρεμάλα πάνω από κεφάλια , μια ξεθωριασμένη καμπάνα:
Interviewer: Well... Where are you coming from?
Blaise Bailey Finnegan III: (pause) Well... I don't like the way the country's ran, don't you know, and, erm... that's pretty much what i was expressing in my poem. The government... the American government - they're sneaky, they're very deceitful, they're liars, they're cheats, they're rip-offs. I mean, the American government is one systematic government that...that nobody can trust. I don't trust them myself.
Τα φώτα δεν άναψαν καθόλα την διάρκεια της βραδιάς, παρά μόνο μετά το τέλος. Δεν μας αποτυπώθηκε καθόλου η εικόνα των μουσικών και έχω την αίσθηση ότι αυτό ήταν το μέλημά τους: να μας διεγείρουν τις αισθήσεις, με όσο το δυνατό λιγότερο αντιπερισπασμό: η μουσική ήταν εκεί, οι μουσικοί όμως όχι, ήταν μαζί με εμάς.
Λίγο πριν το τέλος, ζήσαμε, πιστεύω, ένα ιδιαίτερο encore. Ο κόσμος χειροκροτούσε ενθουσιασμένος στην μετάβαση από το ένα μουσικό κομμάτι στο άλλο, αλλά και κατά την διάρκεια, όταν στο άκουσμα ενθουσιωδών κραυγών ακολουθούσαν δυνατά χειροκροτήματα. Κι έτσι στο τέλος, όταν οι σκιές αποχώρησαν και ένα βουητό, σαν το αρχικό, κατέλαβε τον ηχητικό χώρο, η επανεμφάνιση των σκιών προκάλεσε ζωηρά χειροκροτήματα, όμως επέστρεψαν μόνο για να κλείσουν την μουσική βραδιά, κλείνοντας δηλαδή τα μηχανήματα.
Παρακολουθήσαμε μια μεγαλειώδη μουσική παράσταση και όσοι συμμετείχαμε, στις σχεδόν δύο ώρες που διήρκησε, κατακλυστήκαμε από εικόνες και ήχους, καθένας μας έκανε τους δικούς του συνειρμούς και οι αισθήσεις μας μας περιπλάνησαν στους δικούς μας εσωτερικούς τόπους. Αυτό όμως που είχαμε κοινό, ήταν στις αντιδράσεις, κορμιά που τα παράσερνε ο δυνατός ρυθμός, αλλά και ο θαυμασμός μας για την post rock που ακούστηκε από ένα συγκρότημα θρύλο της μουσικής σκηνής.
«Ήταν ένας φαντασματικός χορός των ψυχών, που είχαν παρασυρθεί από αυτές τις απατηλές συμφωνίες, μα που έψαχναν πάντοτε τη μονιμότητα μέσα σ΄αυτό που ήταν μόνο αιώνια φευγαλέο και παντοτινά χαμένο. Ή μπορεί να ήταν ένας χορός του αναζητητή και του σκοπού του, που άλλοτε τρέχει πίσω από χαρούμενα χρώματα που δεν ξέρει αν τα ΄χει φορέσει κι άλλοτε πασχίζει ν΄αναγνωρίσει την πιο όμορφη σκηνή χωρίς ποτέ να καταλάβει ίσως πως αποτελεί ήδη ένα μέρος της…»*
Η σκηνή ήταν γεμάτη με τα μουσικά όργανα, τα φώτα χαμηλώσαν και στην σιωπή της νύχτας, ένα υπόκωφο βουητό ακούστηκε, που έμοιαζε με τα πρώτα δευτερόλεπτα του «Dead Flag Blues» από τον δίσκο F# A# ∞. Μόνο που εδώ διήρκησε λίγο παραπάνω, δύο, μπορεί και τρία λεπτά. Όλοι αναμέναμε να ξεκινήσει η βραδιά, όμως είχε ήδη ξεκινήσει και ήταν κάτι που το ξέραμε κατά βάθος, γιατί είμασταν προσηλωμένοι εκεί, στην σκηνή, όπου μια απροσδιόριστη στιγμή, ακαθόριστες σκιές άρχισαν να μπαίνουν ανά διαστήματα και ξεκίναγαν να παίζουν. Πρώτα άρχισε το βιολί, μετά το κοντραμπάσο και σιγά σιγά και τα υπόλοιπα μουσικά όργανα πήραν μέρος σε αυτό τον αρχέγονο μουσικό χορό φαντασμάτων.
Τα φαντάσματα προβάλλονταν στο κινηματογραφικό πανί πίσω τους, εικόνες που δραπέτευαν τρελαμένες από το κάψιμο ενός φιλμ 8 mm. Η λέξη Hope («Hope Drone» το κομμάτι), ήταν η πρώτη (αλλά και η τελευταία λέξη) - εικόνα που σχηματίστηκε, πριν πάρει την θέση του ένας συμβολικός εκτροχιασμός τρένου.
Όλα τα μουσικά κομμάτια συνοδεύονταν με εικόνες: δεν εξηγούσαν, ούτε αλληλοσυμπληρώνονταν. Το κάθε μέσο επιδρούσε στις αισθήσεις μας κι εμείς ως άδεια αγγεία γεμίζαμε με την μαγεία τις βραδιάς. Στα μάτια μας τρεμόπαιζαν εικόνες -κυρίως ασπρόμαυρες με καμένα τα λευκά και ασταθή τα μαύρα, αλλά και έγχρωμες, όσο χρώμα μπορούν να ενσταλάξουν θαμπές και σκοτεινιασμένες σκιές τοπίων.
Εικόνες με ακαθόριστα σχήματα, σαν παιχνιδίσματα φωτός, σαν φευγαλέα αντανάκλαση, υποδέχτηκαν το επόμενο κομμάτι τους, το «Job's Lament» από τον τελευταίο τους δίσκο που είχε την τιμητική του, μιας και ακούστηκαν άλλα δύο κομμάτια από αυτόν. Ξεκίνησε αργά και διστακτικά με τον ρυθμό να ανεβαίνει αργά και όταν ξεκίνησαν τα τύμπανα να ηχούν, εικόνες με αεροπλάνα που στροβιλίζονταν στον αέρα εναλλάσσονταν με σμήνη πουλιών.
Την θέση τους διαδέχτηκε μια σειρά εικόνων από φύση -στιγμές από θάλασσα και σύννεφα και στο μακρόσυρτο ήχου του βιολιού στο «First of the Last Glaciers», μια φευγαλέα εικόνα ενός νεκροταφείου πέρασε.
Το ταξίδι συνεχίστηκε και το τέταρτο κομμάτι «Bosses Hang» είχε στην κορύφωση του τον πιο δυνατό ρυθμό από όλα, σαν όλα τα κομμάτια που παίχτηκαν να ήταν μέρος ενός ενιαίου μουσικού συνόλου.
Η συνέχεια μας βρήκε αφημένους εκεί, να παρακολουθούμε. Ένας Άσπρος Τάρανδος, όπως θα φαινόταν από ένα αρνητικό, κοιτούσε έκπληκτα την οθόνη, φωτιές και εκρήξεις, μια αδιάκοπη ταχύτητα με εικόνες ακαθόριστων σχημάτων που ακόνιζαν τις αισθήσεις, μια περαστική αράχνη και ο ήχος να διαχέεται παράλληλα: ένα βουητό σαν βελόνα που έχει κολλήσει να μας διαπερνά, να μας δονεί η τρέλα της ηλεκτρικής κιθάρας και στο τέλος μια γλύκα από το βιολί να αργοκυλάει στο αίμα.
Τα τελευταία δύο μουσικά κομμάτια που έπαιξαν αποτελούσαν το σύνολο του EP Slow Riot for New Zero Kanada που είχαν κυκλοφορήσει το 1999, που ήταν μία από τις πρώτες τους δουλειές. Στο τελευταίο που ακούσαμε, το «BBF3» («Blaise Bailey Finnegan III»), ακούγεται μια συνέντευξη του Blaze Bayley, που υπήρξε τραγουδιστής στους Iron Maiden, και στην μεγαλύτερη διάρκεια του κομματιού δέσποζε (στην αριστερή μεριά της οθόνης) σαν κρεμάλα πάνω από κεφάλια , μια ξεθωριασμένη καμπάνα:
Interviewer: Well... Where are you coming from?
Blaise Bailey Finnegan III: (pause) Well... I don't like the way the country's ran, don't you know, and, erm... that's pretty much what i was expressing in my poem. The government... the American government - they're sneaky, they're very deceitful, they're liars, they're cheats, they're rip-offs. I mean, the American government is one systematic government that...that nobody can trust. I don't trust them myself.
Τα φώτα δεν άναψαν καθόλα την διάρκεια της βραδιάς, παρά μόνο μετά το τέλος. Δεν μας αποτυπώθηκε καθόλου η εικόνα των μουσικών και έχω την αίσθηση ότι αυτό ήταν το μέλημά τους: να μας διεγείρουν τις αισθήσεις, με όσο το δυνατό λιγότερο αντιπερισπασμό: η μουσική ήταν εκεί, οι μουσικοί όμως όχι, ήταν μαζί με εμάς.
Λίγο πριν το τέλος, ζήσαμε, πιστεύω, ένα ιδιαίτερο encore. Ο κόσμος χειροκροτούσε ενθουσιασμένος στην μετάβαση από το ένα μουσικό κομμάτι στο άλλο, αλλά και κατά την διάρκεια, όταν στο άκουσμα ενθουσιωδών κραυγών ακολουθούσαν δυνατά χειροκροτήματα. Κι έτσι στο τέλος, όταν οι σκιές αποχώρησαν και ένα βουητό, σαν το αρχικό, κατέλαβε τον ηχητικό χώρο, η επανεμφάνιση των σκιών προκάλεσε ζωηρά χειροκροτήματα, όμως επέστρεψαν μόνο για να κλείσουν την μουσική βραδιά, κλείνοντας δηλαδή τα μηχανήματα.
Παρακολουθήσαμε μια μεγαλειώδη μουσική παράσταση και όσοι συμμετείχαμε, στις σχεδόν δύο ώρες που διήρκησε, κατακλυστήκαμε από εικόνες και ήχους, καθένας μας έκανε τους δικούς του συνειρμούς και οι αισθήσεις μας μας περιπλάνησαν στους δικούς μας εσωτερικούς τόπους. Αυτό όμως που είχαμε κοινό, ήταν στις αντιδράσεις, κορμιά που τα παράσερνε ο δυνατός ρυθμός, αλλά και ο θαυμασμός μας για την post rock που ακούστηκε από ένα συγκρότημα θρύλο της μουσικής σκηνής.
«Ήταν ένας φαντασματικός χορός των ψυχών, που είχαν παρασυρθεί από αυτές τις απατηλές συμφωνίες, μα που έψαχναν πάντοτε τη μονιμότητα μέσα σ΄αυτό που ήταν μόνο αιώνια φευγαλέο και παντοτινά χαμένο. Ή μπορεί να ήταν ένας χορός του αναζητητή και του σκοπού του, που άλλοτε τρέχει πίσω από χαρούμενα χρώματα που δεν ξέρει αν τα ΄χει φορέσει κι άλλοτε πασχίζει ν΄αναγνωρίσει την πιο όμορφη σκηνή χωρίς ποτέ να καταλάβει ίσως πως αποτελεί ήδη ένα μέρος της…»*
*απόσπασμα από το βιβλίο «Κάτω από το ηφαίστειο» του Μάλκολμ Λόουρυ
